Prawnik USA: Dlaczego Delaware to atrakcyjne miejsce do rejestracji spółki w USA?

Ten artykuł pomoże Ci odpowiedzieć na pytania:

• Dlaczego większość firm z listy Fortune 500 i amerykańskich jednorożców wybiera właśnie stan Delaware?
• Na czym polega wyjątkowa elastyczność prawa spółek w Delaware (DGCL)?
• Czym różni się struktura akcji preferred stock od common stock na wczesnym etapie rozwoju biznesu?
• Jaką rolę w zapewnieniu stabilności biznesowej odgrywa wyspecjalizowany sąd korporacyjny Delaware Court of Chancery?
• Kiedy polski startup powinien rozważyć inkorporację w USA i jak może mu w tym pomóc doświadczony prawnik?

Delaware – mały stan o wielkim znaczeniu

Choć Delaware zajmuje jedno z ostatnich miejsc pod względem powierzchni w USA, jego znaczenie w prawo spółek jest ogromne. Aż około 67% spółek z listy Fortune 500 (w tym Meta czy Uber) jest zarejestrowanych właśnie w tym stanie. Ponad 80% spółek amerykańskich, które przeprowadzały pierwsze oferty publiczne (IPO) w ostatnich latach to właśnie spółki z Delaware. Co więcej, aż 97% tzw. „jednorożców” – czyli startupów o wycenie przekraczającej miliard dolarów – ma siedzibę w Delaware. To nie przypadek. Delaware od dekad buduje reputację miejsca przyjaznego biznesowi, oferując elastyczne, przewidywalne prawo spółek oraz wysokiej jakości orzecznictwo sądowe.

Elastyczność prawa spółek

Jednym z głównych powodów, dla których przedsiębiorcy wybierają Delaware, jest elastyczność przepisów z zakresu międzynarodowego prawa spółek. Prawo tego stanu pozwala na swobodne kształtowanie relacji pomiędzy wspólnikami i dyrektorami. Większość przepisów prawa spółek (DGCL) ma charakter dyspozytywny, czyli działają jako tzw. default rules, które znajdują zastosowanie o ile strony nie postanowią inaczej. Przykładowo jedna seria akcji spółki C-Corporation może posiadać uprzywilejowanie w postaci 10 krotności siły głosu na jedną akcję, co zostało zastosowanie w strukturze właścicielskiej Google Inc. (obecnie Alphabet Inc.). Z kolei w przypadku spółek zamkniętych na wczesnym etapie rozwoju, gdy budowany jest innowacyjny startup w USA, standardem jest tworzenie dla inwestorów odrębnej klasy uprzywilejowanych akcji (tzw. preferred stock), które są uprzywilejowane w stosunku do akcji zwykłych (tzw. common stock) w zakresie np. kwoty wypłacanej akcjonariuszom w przypadku zdarzenia likwidacyjnego (klauzula liquidation preference), prawa do dywidendy, czy emisji nowych akcji chroniących akcjonariuszy spółki przed rozwodnieniem (klauzula antidilution). Istnieje również możliwość wyłączenia odpowiedzialności dyrektorów wobec spółki za niedochowanie należytej staranności. Wskazana elastyczność jest ważna dla startupów, zwłaszcza tych którzy szukają inwestorów typu venture capital. Fundusze te preferują właśnie spółki z Delaware, ponieważ inwestorzy dobrze znają sprawdzone rozwiązania z zakresu kształtowania zasad ładu korporacyjnego spółek zarejestrowanych w Delaware.

Jakość legislacji

W związku z tym, że duża część dochodów stanu Delaware pochodzi z podatków od spółek zarejestrowanych w tym stanie, tamtejszy ustawodawca ma silną motywację do nieustannego doskonalenia przepisów, tak aby ramy prawne pozostawały atrakcyjne dla otoczenia biznesowego. Praktyka nowelizacji DGCL pokazuje, że dokonywane zmiany ustawodawcze mają zapewnić taki standard dla prowadzenia biznesu, aby nie był on gorszy od poprzednich warunków dla poszczególnych grup, których dotyczy zmiana (samej spółki, akcjonariuszy czy menedżerów), co sprzyja stabilności i przewidywalności dla prowadzenia biznesu. Za opracowanie i rekomendację zmian legislacyjnych w głównej mierze odpowiedzialna jest stanowa izba prawników (Delaware Bar Association), a dokładniej sekcja w tej izbie zajmującej się prawem spółek (Corporation Law Section of the Delaware Bar Association) skupiająca wybitnych ekspertów.

Szybkość adaptacji do zmieniających się potrzeb biznesowych spółki

Prawo spółek w Delaware szybko adaptuje się do zmieniających się potrzeb otoczenia biznesowego oraz konieczności korekty niektórych rozstrzygnięć sądowych. W ten sposób Delaware stara się pozostać liderem rywalizacji z pozostałymi stanami w zakresie regulacji rynkowych. Historycznie Delaware jako jeden z premierszych stanów wprowadził np. przepisy dot. ochrony przed wrogim przejęciem w spółkach publicznych w reakcji na fale wrogich przejęć spółek amerykańskich w latach 70, możliwość podejmowania uchwał bez formalnego zwoływania zgromadzenia akcjonariuszy (wprowadzone już w 1967 r.) czy ograniczenie możliwości żądania przez akcjonariuszy mniejszościowych przeprowadzenia procedury wyceny akcji przez biegłego w sytuacji połączenia spółek publicznych (tzw. market out exception). Także współcześnie Delaware stara się szybko reagować na propozycje legislacyjne innych stanów lub zmieniające się potrzeby biznesowe, czego przykładem jest wprowadzenie do DGCL już w 2017 r. możliwości wykorzystania przez spółki technologii blockchain na potrzeby prowadzenia dokumentacji korporacyjnej spółek.

Wyspecjalizowany sąd korporacyjny – Delaware Court of Chancery

Ogromną przewagą Delaware jest istnienie wyspecjalizowanego sądu korporacyjnego – Delaware Court of Chancery. To unikalnaspinning instytucja, w której orzekają sędziowie mający wieloletnie doświadczenie w sprawach z zakresu szeroko rozumianego prawa spółek. Orzeczenia są szybkie i przewidywalne. Przedsiębiorcy mogą liczyć na stabilność interpretacji przepisów oraz na rozstrzygnięcia oparte na bogatym dorobku orzeczniczym. Co więcej, orzeczenia Delaware Court of Chancery często kształtują standardy corporate governance – nadzoru właścicielskiego czy odpowiedzialności zarządu w kontekście zasady business judgment rule także w innych stanach, a czasem even w innych krajach.

Przyjazne zasady rejestracji spółek

Delaware oferuje nie tylko dobre prawo, ale też prosty i szybki proces rejestracji spółki. Założenie spółki typu C-Corporation czy Limited Liability Company (LLC) można przeprowadzić w ciągu jednego dnia, przy stosunkowo małej liczbie formalności. Koszty założenia i utrzymania spółki w Delaware są stosunkowo niskie. Dodatkowo, Delaware nie nakłada podatku dochodowego na spółki, które nie prowadzą działalności na jego terytorium.

Delaware jako potencjalny wybór dla polskiej spółki planującej ekspansję na rynek US

Polska spółka, która zakłada np. spółkę-córkę w USA, może wybrać Delaware jako miejsce inkorporacji, a działalność operacyjną prowadzić np. w Kalifornii czy Teksasie. Z drugiej strony polska spółka może również założyć spółkę matkę w USA (przeprowadzając transgraniczny strukturalny flip do USA), a działalność operacyjną prowadzić w Polsce. To rozwiązanie często stosowane przez technologiczny startup w USA, który pozyskuje amerykański kapitał od funduszy VC. Rejestracja spółki w Delaware to często pierwszy krok do pozyskania finansowania od amerykańskich inwestorów i rozpoczęcia działalności na rynku USA. Delaware pozostaje zatem dobrym wyborem dla spółek technologicznych szukających swojego miejsca na rynku amerykańskim. Warto pamiętać, że każdy taki krok wymaga precyzyjnego zaplanowania podatkowego i korporacyjnego, w czym pomoc zapewni wykwalifikowany Prawnik USA, gwarantując pełną zgodność struktur z tamtejszymi wymogami federalnymi i stanowymi.